Coğrafi bilgilər Demoqrafik göstəricilər Dövlət quruluşu İqtisadi göstəricilər Rabitə bilgiləri Nəqliyyat

Coğrafi bilgilər

• Mövqe: Cənubi qərbi asiyada, Xəzər dənizinin sahilində, İran ə Rusiya arasinda bir bölgədə yerləşir.
• Coğrafi koordinatları: 40 30 Şimal enliyi, 47 30 şərq uzunluğu Xəritədəki yeri: Cənub qərbi asiya
• Ərazisi: Cəmi: 86,600 km²
  quru: 86,100 km²
  su: 500 km²
• Sərhədləri: cəmi: 2,013 km
• Həmsərhəd ölkələri: Ermənistan (Azərbaycan sərhəddi) 1007 km, Ermənistan (Naxçivan sərhədi ) 221 km, Gürcüstan 322 km, İran (Azərbaycan sərhədi) 432 km, İran (Naxçivan serhedi) 179 km, Rusiya 284 km, Türkiyə 9 km
• Sahil xətləri: 825 km (Xəzər dənizi)
• İqlim: Dünyadakı mövcud 11 iqlim tipindən 9-unun hokum surduyu azərbaycanda iqlim olduqca müxtəlifdir. Azərbaycanda iqlim əsas olaraq 3 təsir altındadir.:böyük Qafqaz dağlarının şimalındn gələn soyuq hava kütlələrinin təsiri; Kiçik Qafqaz dağlarının cenubundan gelen isti hava axınlarının təsiri; 825 km.lik sahil xəttiylə bolgenin sağ tərəfində mövcud olan Xəzər dənizinin bölgə iqlimi üzərindəki təsiri. Bölgənin ən rütubətli və yağış alan yeri Talış dağlari və Lənkəran ovalığı (1600-1800 mm),en quraq bölgəsi isə Abşeron yarımadasının cenub-qerbidir.
• Relyefi: Orta yüksəklikdə bir ölkə olan Azərbaycanin orta yüksəkliyi 657 m-dir. Ölkənin ən yüksək dağları olan Bazar düzü və Tufandağın zirvələri 4197-4489 metrə çatır.
• Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi: ən alcaq nöqtəsi: Xəzər dənizi -28 m; Ən yüksək nöqtəsi: Bazardüzü zirvəsi 4,485 m.
• Təbii sərvətləri: neft, təbii qaz, dəmir yatqları,metallar, aluminium, alunit
• Torpaqları: Əkincilik üçün əlverişli: 20 %
  əkilən: 5%
  otlaqlar: 25%
  meşə massivi: 11%
  digər: 39 %(2003-cü ilin məlumatları)
• Suvarılan ərazi: 14,550 km² (2003)
• Təbii fəlakətlər: quraqlıqlar, bəzi dənizə yaxın ərazilərdə su basqinları, zəlzələ
• Suları: 371.000 km².lik bir ərazini əhatə edən və 75000 m³-lik həcmə malik olan Xəzər gölü ölkənən sərhədi yaxinliğında olan yeganə dənizdi. Volqa, Araz, Ural, Kür, Terek, Samur, Sulak kimi bir çox çayların suyunun töküldüyü bu gölə həcminin böyüklüyüne görə Dəniz deyilir. Xəzərin şimaldan cənuba qədər orta uzunluğu 1200 km, eni isə orta hesabla 300 km-dir. Dənizin orta dərinliyi 180 m, ən dərin yeri 1020 m, ən dayaz yeri isə 5 m-dir.

Demoqrafik göstəricilər

• Əhali: 7,961,619 (Avqust 2006)
• Yaş səviyyəsi: 0-14 yaş:25.8% ( kişi 1.046.501 qadın 1.011.492)
  15-64 yaş: 66.3 % (kişi 2.573.134; qadın 2.706.275)
  65 yaş ve daha çox: 7.8 % (kişi 246.556; qadın 377.661) (2006-cı ilin məlumatları)
• Əhalinin artım səviyyəsi: 0.66 % (2006cı ilin məlumatı)
• Mühacir nisbəti: -4.38 mühacir/1,000 nəfər (2006 təxmini)
• Cins tərkibi: doğumlarda: 1.05 kişi/qadın
  15 yaşdan aşağı: 1.04 kişi/qadın
  15-64 yaşlarında: 0.95 kişi/qadın
  65 yaş və daha çox: 0.65 kişi/qadın
  ümumi: 0.94 kişi/qadın (2006 məlumatları)
• Uşaq ölümü səviyyəsi: 79 ölüm/1,000 doğulan uşaq (2006 təxmini)
• Orta yaş həddi: ümumi əhali: 63.85il
  kişilərdə: 59.78 yıl
  qadınlarda: 68.13 yıl (2006 məlumatı)
• Uşaqların orta sayı: 2.46 uşaq/1 qadın (2006 təxmini)
• Milliyət: Azərbaycan türkləri
• Əhalinin etnik tərkibi: Azərbaycan türkləri %90, Dağıstanlı %3.2, Ruslar %2.5, digər %4.3
• Dinlər: Müsəlmanlar %96, xristianlar %2.5, diger %1.8
• Dil: Azərbaycan türkcəsi %91, Rusca %3, digər %6
• Təhsil səviyyəsi: 15 yaş ve üzəri
• Ümumi əhalidə: %98.8
  kişi: %99.5
  qadın: %98.2 (2003 -ün məlumatları)

Dövlət quruluşu

• Ölkə adı: Azərbaycan Cümhuriyyəti
  Yerli adı: Azerbaycan Respublikası
  İngiliscə: Azerbaijan
• İdarəetmə quruluşu: Prezidentli respublika
• Paytaxt: Bakı
• Ərazi bölgüsü: 59 rayon, 11 şəhər, 1 muxtar respublika; Abşeron, Ağcabədi, Ağdam, Ağdaş, Ağstafa, Ağsu, Əli Bayramlı, Astara, Bakı, Balakən, Bərdə, Beyləqan, Biləsuvar, Cəbrayil, Cəlilabad, Daşkəsən, Dəvəci, Füzuli, Gədəbəy, Gəncə, Goranboy, Göyçay, Hacıgabul, İmişli, İsmayilli, Kəlbəcər, Kürdəmir, Laçın, Lənkəran, Lerik, Masallı, Mingəçevir, Naftalan, Naxçıvan muxtar respublikası, Neftçala, Oğuz, Gəbələ, Qax, Qazax, Qobustan, Quba, Qubadlı, Qusar, Saatlı, Sabirabad, Şəki, Salyan, Şamaxı, Şəmkir, Samux, Siyəzən, Sumqayıt, Şuşa, Tərtər, Tovuz, Ucar, Xaçmaz, Xankəndi, Xanlar, Xızı, Xocalı, Xocavənd, Yardımlı, Yevlax, Zəngilan, Zaqatala, Zərdab
• Müstəqillik günü: 18 oktyabr 1991
• Milli bayram: Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin yarandığı gün - 28 may
• Konstitusiya: 12 noyabr 1995
• Hüquq sistemi: Vətəndaş hüquq sistemi.
• Üzv olduğu beynəxalq təşkilatlar və qurumlar: AsDB (Asiya İnkişaf Bankı), BSEC (Qaradəniz İqtisadi Birliyi), CCC (Gömrük İşbirliyi Şurası), CE (Avropa Şurası), CIS (Müstəqil Dövlətlər Birliyi), EAPC (Avropa-Atlantik Ortaq Təşkilatı), EBRD (Avropa Yenidenqurma və İnkişaf Bankı), ECE (Birləşmiş Millətlər İqtisadi Təşkilatı), ECO (İqtisadi İşbirliyi Təşkilatı ), ESCAP (Asiya ve Sakit Okean İqtisadi ve Sosial Komissiyası), FAO (Ərzaq və Kənd təsərrüfatı Təşkilatı ), IBRD (Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf bankı), ICAO (Beynəlxalq Mülki Aviasiya Təşkilatı), ICFTU (Beynəlxalq Azad Ticarət Birlikləri Konfederasiyası), ICRM (Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara Cəmiyyəti), IDA (Beynəlxalq İnkişaf Assosasiyası), IDB (İslam İnkişaf Bankı), IFAD (Kənd təsərrüfatının İnkişafı üzrə Beynəlxalq Fond), IFC (Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası), IFRCS (Beynəlxalq Qızıl Xaç və Qızıl Aypara birlikləri federasiyası), ILO (Beynəlxalq Əmək Təşkilatı), IMF (Beynəlxalq Valyuta fondu), IMO (Beynəlxalq Naviqasiya Təşkilatı), Intelsat (Beynəlxalq Telekomunikasiya və Peyk Qurumu), Interpol (Beynəlxaq Polis Təşkilatı ), IOC (Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi), ISO (Beynəlxalq Standartlaşdırma Təkilatı), ITU (Beynəlxalq Telekomunikasiya birliyi), NAM( Milli istehsal Assosasiyası), OAS (Amerika Dövlətləri Təşkilatı), OIC (İslam Konfransı təşkilatı), OPCW (Kimyəvi Silahların Qadağası Təşkilatı), OSCE (Avropa Təhlükəsizlik və İşbirliyi Təşkilatı), PFP (Sülh üçün ortaqlıq), UN (Birləşmiş Millətlər), UNCTAD (Birləşmiş Millətlər Ticarət və İnkişaf Konfransı), UNESCO (BMT Təhsil, Elm və mədəniyyət Təşkilatı), UNIDO (BMT sənaye İnkişafı Təşkilatı), UPU (Ümumdünya poçt xidməti), WFTU (Ümumdünya Ticarət Birlikləri federasiyası), WHO (Dünya Səhiyyə təşkilatı), WIPO (Ümumdünya İntellektual Mülkiyyət Təşkilatı ), WMO (Ümumdünya Meteroloji Təşkilatı), WTO (Ümumdünya Ticarət təşkilatı)

İqtisadi göstəricilər

• İqtisadiyyata ümumi baxış: Azərbaycan iqtisadiyyatının əsasını kənd təsərufatı və heyvandarlıq, təbii sərvətlər, enerji və xarici ticarət təşkil edir. Əlverişli iqlim şəraiti mütəlif çeşidli məhsulların yetişməsinə imkan yaratmışdır. Heyvandarlıq kənd təsərrüfatından sonra cox önemli fəaliyyət növüdür. 1992-ci ilin məlumatına görə ölkədə 1.7 mln iribuynuzlu, 5 mln baş qoyun mövcuddur. Kür və Araz çaylarında və Kür çayının Xəzər dənizinə töküldüyü yerlərdə balıqçılıqla məşğul olurlar. Sovetlər dönəmində mərkəzdən planlaşdırma strategiyası çərçivəsində Azərbaycan kənd təsərrüfatı ölkəsi olmağa məcbur edilmiş və sənayesini qurmasi əngəllənmişdi. Mövcud sənaye istehsalının əksəriyyətində köhnə texnologiyadan istifadə nəticəsində məhsuldarlıq aşağı olur. Son illərdə bu problemin həlli üçün Azərbaycan dövləti bir sıra tədbirlər görmüşdü.
• İnflyasiya səviyyəsi: (istehlakçı dəyərində ): %9.6 (2005 məlumatı)
• Əmək ehtiyatları: 5.45 milyon (2005)
• Sahələrə uyğun əmək ehtiyatları: kənd təsərrüfatı və meşə sənayesi %41, sənaye %7, xidmət sahələri %52 (2001)
• İşsizlik səviyyəsi: %1.1 rəsmi məlumatlara görə (2005 məlumatı)
• Büdcə: gəlirlər: 3.18 milyard $; çıxarlar: 2.986 milyard $ (2005)
• Sənaye: Neft və təbii qaz,neft məhsulları, polad, dəmir yataqları, sement, kimyəvi maddələr, neft kimyası, toxuculuq
• Sənayenin inkişaf səviyyəsi: %40 (2005 məlumatları)
• Enerji istehsalı: 20 milyard kWh (2003)
• Enerji qaynaqları: Fosil yakıtlar: %86.46
  su: %13.54
  nüvə: %0
  digər: %0 (2003)
• Enerji istehlakı: 20.25 milyard kWh (2003)
• Enerji ixracı: 700 milyon kWh (2003)
• Enerji idxalı: 2.35 milyard kWh (2003)
• Kənd təsərüfatı və heyvandarlıq məhsulları: Pambıq, taxıl, düyü, üzüm, meyvələr, tərəvəzlər, çay, tütün, iribuynuzlu heyvandarlıq, donuz, qoyun, keçi
• İxracat tutarı: 6.117 milyard $ (2005 məlumatı)
• İxracat məhsulları: Neft və qaz 75%, maşınlar, pambıq, qida məhsulları
• İxracat ortaqları: İtaliya %30.3, Fransa %9.4, Rusiya %6.6, Türkiyə %6.3, Türkmənistan %6.3, Gürcüstan %4.8, İsrail %4.5, Xorvatiya %4.1 (2005)
  İdxalat tutarı: 4.656 milyard $ (2005 məlumatı)
• İdxalat məhsulları: Maşın və ləvazimatlar, qida məhsulları, metallar, kimyəvi maddələr
• İdxalat ortaqları: Rusiya %17, İngiltərə %9.1, Sinqapur %9.1, Türkiyə %7.4, Almaniya %6.1, Türkmənistan %5.8, Ukrayna %5.4, Çin %4.1 (2005)
  Xarici borcları: 1.873 milyard $ (2005)
• Pul vahidi: Yeni Azərbaycan Manatı (AZN)
• Pul vahidi kodu: AZN

Rabitə bilgiləri

• İstifadə edilən telefon xətləri: 1,091,400 (2005)
• Telefon kodu: 994
• Radio yayımı stansiyaları: AM 10, FM 17, qısa dalğa 1 (1998)
• Radiolar: 175,000 (1997)
• Televiziya yayımı stansiyaları: 2 (1997)
• Televiziyalar: 170,000 (1997)
• İnternet qısaltması: .az
• İnternet xidməti provayderləri: 2 (2000)
• Internet istifadəçiləri: 678,800 (2005)

Nəqliyyat

• Dəmiryolları: cəmi: 2,957 km (1993)
• Quruyolları: cəmi: 27,016 km
  asfalt: 12,698 km
  asfalt olmayan: 14,318 km (2003)
• Su yolları: Xəzər dənizi və Kür çayının daxili daşımalığı
• Boru xətləri: təbii qaz, 3,190 km, xam neft 2,436 km (2006)
• Limanlar: Bakı
• Hava limanları: 36 (2006)